Bs Tường Vũ : 0913628246   - TP.HCM
Bs Quỳnh Nga : 01225699238 - TP.HCM 
Bs Văn Phụng : 0903830222   - TP.HCM
Bs Anh Tuấn : 0989031007   - TP.HCM
Bs Văn Tuấn : 0912717785   - HÀ NỘI
Bs Hữu Uân : 0913511475   - HÀ NỘI

Chấn thương sọ não (Phần1)

Chấn thương sọ não là gì ?

Sọ não là một hộp xương được cấu tạo từ nhiều xương, bên trong có chứa chất não(chất não bao gồm mô não, mạch máu, dịch não tuỷ ). Ngay dưới lớp xương sọ là màng cứng, một lớp mỏng sát bề mặt não là màng mềm.


Giữa màng nhện và màng mềm tạo nên khoang dưới nhện, khoang này có chứa dịch não tuỷ. Chức năng của dịch não tuỷ là bảo vệ não, có vai trò như dịch đệm và dinh dưỡng cho não.  Kích thước hộp sọ khác nhau ở trẻ em và người lớn.

Ở trẻ nhủ nhi các khớp hàn sọ chưa đóng kín tạo nên những thóp ở phía trước (dân gian gọi là mỏ ác ) rất mềm, sờ tay cảm giác mạch máu đập bên dưới. Phía sau là thóp sau. Thóp trước đóng chậm hơn thóp sau. Thóp trước thường đóng kín lại sau 12-18 tháng, còn thóp sau đóng sớm hơn, vào khoảng tháng thứ  3 sau sinh.

Bất cứ lực tác động trực tiếp hay gián tiếp nào làm tổn thương xương sọ và/hoặc mô não bên trong đều được xem là chấn thương sọ não.

Chấn thương đầu là gì ?

Chấn thương đầu cũng là cách nói khác của chấn thương sọ não, nhưng hàm ý mức độ chấn thương nhẹ hơn, thường không có tổn thương sọ và mô não bên trong mà chỉ có bị bên ngoài da như: sưng bầm ở da đầu, rách da đầu chảy máu. Trong chấn thương đầu thường người bệnh tỉnh táo. Tuy nhiên, trong chấn thương đầu có thể diễn biến nặng lên, lúc này lại gọi là chấn thương sọ não

Nguyên nhân nào gây ra chấn thương sọ não ?

* Các nguyên nhân thường gặp của chấn thương sọ não là :
* Tai nạn giao thông: đây là nguyên nhân hàng đầu gây chết người do chấn thương sọ não. Theo Ủy ban
* An toàn Giao thông Quốc Gia Việt Nam, mỗi năm có khoảng 13.000 người chết vì tai nạn giao thông ( trung bình mỗi ngày có khoảng 35 người chết ), trong đó đa phần là do chấn thương sọ não. Tai nạn do xe gắn máy gây ra chiếm đa số, kế đến là xe ô tô.
* Do té cao: sập dàn giáo( gặp trong tai nạn lao động), té do leo cây, nhảy hoặc té lầu.
* Do trợt té : thường gặp khi sàn nhà trơn trượt, té ngữa đập đầu xuống đất. Do đó, bạn cần phải lưu ý khi đi lại lúc sàn nhà còn chưa khô ! Hãy cảnh giác !
* Do ấu đả : đánh bằng tay ( võ sĩ quyền anh ), đánh bằng hung khí như :búa, gậy gộc, cục đá.
* Do vật nặng rơi trúng đầu hoặc đánh vào đầu :gặp trong trường hợp bị trái dừa( hay bất cứ vật gì khác ) rơi trúng vào đầu, thợ đào giếng bị thùng đất vét giếng rơi vào đầu. Hoặc ở những người công nhân làm ngoài công trường bị máng cạp của xáng múc đánh vào đầu...

Chấn thương có chảy máu và không chảy máu thì cái nào nặng hơn ?

Ðể đánh giá độ nặng của chấn thương sọ não không thể dựa vào chảy máu nhiều hay ít, mà tuỳ thuộc vào việc tri giác bệnh nhân có tỉnh táo và có tổn thương mô não bên trong hay không và các chấn thương phối hợp khác( nếu có). Vì có những trường hợp sau tai nạn, mặc dù bề ngoài chảy máu rất nhiều ở đầu nhưng chỉ bị rách da đầu đơn thuần, thì không nguy hiểm. Ngược lại, có những trường hợp sau chấn thương, nạn nhân không thấy có chút máu nào chảy ra ở đầu cả, bề ngoài có vẽ " sạch sẽ" nhưng kỳ thực lại rất nặng. Biểu hiện là sau khi tai nạn người bệnh mê man, khi chụp CT Scan Bác sĩ phát hiện có tổn thương ở hộp sọ và/ hoặc ở não .

Vì vậy, chúng ta không thể dựa vào lượng máu chảy ở đầu nhiều hay ít để đánh giá tình trạng nặng hay nhẹ của bệnh. Ðể trả lời câu hỏi này, bác sĩ khám người bệnh cẩn thận đánh giá tri giác, theo dõi người bệnh, chụp CT Scan mới quyết định được.

Chấn thương sọ não biểu hiện như thế nào ?

Triệu chứng của chấn thương sọ não rất thay đổi từ nhẹ đến nặng, sau tai nạn người bệnh thường bất tỉnh và không nhớ những gì đã xảy ra trước đó. Các triệu chứng có thể là: quên, đau đầu dữ dội, nôn ói, nói không chính xác hoặc nói những câu không liên quan, lừ đừ, ngủ gà (tức người bệnh nhắm mắt ngủ, lay gọi thì người bệnh mở mắt, xong lại nhắm thiếp đi), vật vã, kích động la hét .

Chấn thương sọ não có thể biểu hiện triệu chứng lập tức ngay sau tai nạn. Ngoài triệu chứng chảy máu, sưng ở đầu, thường bất tỉnh lâu hay mau tuỳ theo mức độ tổn thương ở não. Ðặc biệt lưu ý, sau khi chấn thương mà có chất dịch trắng trong chảy ra ở lổ tai, mũi chứng tỏ là chấn thương sọ não làm tổn thương, thoát dịch não tuỷ ra ngoài ( đây là một chất dịch giúp bảo vệ và nuôi dưỡng mô não ). Triệu chứng nặng khác của chấn thương sọ não là : người bệnh hôn mê, chảy máu mũi, miệng, máu lổ tai, sưng bầm hai hốc mắt ( giống như đeo kính râm).

Ngoài ra, chấn thương sọ não cũng có thể không biểu hiện triệu chứng ngay lập tức mà phải mất hàng tháng sau tai nạn mới biểu hiện. Ðó gọi các triệu chứng chấn thương sọ não muộn. Thường sau khi chấn thương người bệnh không có triệu chứng gì cả, thậm chí triệu chứng rất nhẹ và không đáng kể, người bệnh không quan tâm, bỏ qua không đi khám bệnh. Trong trường hợp này nếu đi khám bác sĩ cũng không thấy bất thường gì ( kể cả chụp CT Scan cũng không thấy tổn thương). Sau tai nạn vài tuần cho đến hàng tháng người bệnh bắt đầu xuất hiện triệu chứng đau đầu ngày càng tăng, uống thuốc giảm đau cũng không đỡ. Có người than yếu, đi lại không vững, nhìn mờ, tê nữa người, hay quên, nói ngọng hoặc lên cơn co giật. Ðó là những lý do khiến người bệnh đến bệnh viện. Lúc này bác sĩ khám bệnh và cho chụp CTScan não phát hiện ra trong não người bệnh có tụ máu.( gọi là máu tụ mãn tính hoặc bán cấp tuỳ theo thời điểm xuất hiện) . Trong trường hợp đó, bác sĩ sẽ bàn bạc với người bệnh ( hoặc thân nhân người bệnh ) và giải thích với họ cách giải quyết vấn đề là mỗ để lấy khối máu tụ trong não. Sau khi mỗ vài ngày, người bệnh sẽ cảm thấy khoẻ hơn.

Triệu chứng của chấn thương sọ não

Chấn thương sọ não có thể gây ra bất kỳ rối loạn chức năng nào của não như: ngủ gà, mất tập trung, thờ ơ, suy giảm trí nhớ, trầm cảm, kích động, mất sáng suốt, đa cảm, rối loạn giấc ngủ, giảm khoái cảm (tình dục), vụng về và chậm hiểu. Việc phân loại tổn thương não thật sự với những tác động của đau đầu migraine, đau nhức mình mẩy, thuốc, trầm cảm, nỗi ám ảnh kinh doanh thua lỗ, tình trạng công việc, mất địa vị trong xã hội, trong gia đình và những tranh chấp luật pháp đều rất khó khăn.

Có thể đo lường được mức độ của mất chức năng thần kinh thông qua kiểm tra về thần kinh-tâm thần. Các nhà chuyên khoa về thần kinh-tâm thần học dùng phương pháp trên để khu trú sự mất chức năng về một vùng chuyên biệt của não. Một ví dụ là thuỳ trán đóng vai trò thiết yếu trong các vấn đề về nhu cầu, tình cảm, tính cách, khả năng nhận thức, các hành vi giao tiếp, khả năng chú ý, lo xa và ức chế các hành vi không phù hợp. Khả năng lập kế hoạch cũng như thực hiện các kế hoạch đó được gọi là chức năng hoạch định. Tổn thương thuỳ trán thường đi kèm với tổn thương hành khứu nằm dưới nó. Bệnh nhân có thể có biểu hiện giảm hoặc thay đổi khả năng khứu giác. Một nghiên cứu gần đây(của Varney 1993)cho thấy 92% bệnh nhân tổn thương não bị mất khứu giác đều gặp những rắc rối trong nghề nghiệp, cho dù kiểm tra tâm thần thần kinh thì tương đối bình thường.

Những tác động do chấn thương não trên bệnh nhân có thể tương đương hoặc thậm chí ảnh hưởng nặng hơn đối với gia đình họ. Những tổn thương não đã được xem là những yếu tố gây stress mạnh trong gia đình cũng như những người quen biết.

Nhìn chung, các triệu chứng của tổn thương não do chấn thương đều giảm dần theo thời gian khi não lành lặn nhưng đôi khi, chúng trở nặng do bệnh nhân không thể thích nghi với tình trạng chấn thương. Vì lí do này cũng như một số căn nguyên khác mà việc các rối loạn tâm lý bùng phát hay trầm trọng hơn sau chấn thương không phải là hiếm.

Bảng liệt kê các triệu chứng.

Rất nhiều các triệu chứng có thể xảy ra sau chấn thương sọ não. Phần lớn, chúng phụ thuộc vào vị trí não bị tổn thương. Dưới đây là bảng liệt kê các triệu chứng thực thể có thể gặp sau chấn thương một vùng chuyên biệt trên não:

Thuỳ trán

Mất các cử động giản đơn của nhiều vùng trên cơ thể(liệt).

Không thể bố trí thực hiện nhiều động tác phức tạp để hoàn thành các công việc đòi hỏi nhiều giai đoạn như pha cafê chẳng hạn.

Mất khả năng tự giao tiếp với người khác.

Không thể suy nghĩ một cách linh động.

Bảo thủ.

Mất tập trung.

Cảm xúc thất thường.

Thay đổi hành vi xã hội.

Thay đổi tính cách.

Giải quyết vấn đề khó khăn.

Mất khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ.

Thùy đỉnh:nằm ở đỉnh đầu, phía sau

Mất khả năng tập trung cùng lúc hơn một vấn đề.

Mất khả năng nhận tên một vật.

Mất khả năng nhận biết kí tự.

Khó đọc.

Khó khăn trong học vẽ.

Khó dịnh hướng bên phải, bên trái.

Khó khăn trong học toán.

Không nhận biết được các bộ phận trên cơ thể và/hoặc không gian xung quanh do đó khả năng tự chăm sóc kém

Mất khả năng nhìn tập trung vào một điểm.

Phối hợp tay và mắt khó khăn.

Thuỳ chẩm:nằm ở phía sau



Mất khả năng nhận biết vật thể trong không gian ba chiều.

Nhận diện màu sắc khó khăn.

Xuất hiện ảo giác.

Mù chữ-không thể nhận biết được các kí tự

Khó khăn trong nhận biết bản vẽ.

Mất khả năng nhận biết một vật thể chuyển động.

Khó đọc, khó viết.

Thùy thái dương:nằm ở hai bên đầu, trên vành tai.

Khó khăn trong nhận biết khuôn mặt.

Khó khăn trong nhận biết lời nói.

Không thể tập trung.

Khó khăn trong việc nhận biết và miêu tả một vật thể.

Mất trí nhớ ngắn hạn.

Trí nhớ dài hạn bị ảnh hưởng.

Hành vi tính dục bị gia tăng hoặc giảm xuống.

Không thể phân loại đồ vật.

Tổn thương thuỳ thái dương bên phải có thể gây nói liên tục.

Gia tăng hành vi kích động.

Thân não:

Giảm chức năng hô hấp.

Ăn uống khó.

Khả năng gia nhập và thích nghi môi trường kém.

Có vấn đề về thăng bằng và di chuyển.

Choáng váng và buồn nôn.

Khó ngủ.

Tiểu não: nằm ở đáy hộp sọ

Mất khả năng phối hợp vận động.

Đi không được.

Cầm nắm không được.

Rung cơ.

Choáng váng

Líu lưỡi.

Không thể di chuyển nhanh.


BS.Phùng Hoàng Đạo (bacsigiadinh.com)

 

20 lời khuyên để có một giấc ngủ ngon

Khi tình trạng mất ngủ ẩn chứa một vấn đề khác của cơ thể

Khi tình trạng mất ngủ ẩn chứa một vấn đề khác của cơ thể

Các lời khuyên trên chỉ hữu ích cho bạn khi tình trạng mất ngủ chỉ là thoáng qua. Nếu như chúng kéo dài liên tục trên 1 tháng thì tốt hơn hết là nên tìm hiểu xem vấn đề thực sự đang xảy ra bên trong tình trạng mất ngủ là gì. Bởi mất ngủ có thể...

Cẩn trọng với những viên thuốc ngủ

Cẩn trọng với những viên thuốc ngủ

Thuốc ngủ thực sự là một vị cứu tinh cho bạn trong những đêm mất ngủ, tuy nhiên hãy cẩn trọng khi sử dụng chúng. Một vài loại thuốc ngủ có tính gây nghiện hoặc là có nhiều tác dụng phụ. Một cách lý tưởng nhất thì thuốc ngủ chỉ nên được sử dụng như là một...

Loại bỏ hết suy nghĩ trong đầu khi bước lên giường

Loại bỏ hết suy nghĩ trong đầu khi bước lên giường

Dành ra một khoảng thời gian, chừng 1 giờ trước khi đi ngủ đề loại bỏ hết những suy nghĩ, lo lắng trong đầu. Hãy để cho đầu óc thư giãn bằng cách nghe nhạc, thiền, đọc một quyển sách có nội dung thật nhẹ nhàng, hay là ngâm mình trong bồn nước ấm. Nếu có thể,...

Đừng để thú cưng trên giường của bạn

Đừng để thú cưng trên giường của bạn

Bước chân của chó mèo sẽ khiến bạn có thể bị thức giấc trong đêm. Ngoài ra chúng còn có thể mang đến cho bạn bọ chét, lông, phấn hoa gây dị ứng cho bạn. Vì thế tốt hơn hết là đừng để thú nuôi ngủ chung giường với bạn. Lời khuyên: tham khảo các chuyên gia...

Ngưng hút thuốc

Ngưng hút thuốc

Đã có quá nhiều thông tin về tác hại của việc hút thuốc lá đến sức khỏe, vậy thì liệu bạn có còn cần thêm một lý do nào nữa để từ bỏ việc hút thuốc không? Thuốc lá chứa chất Nicotine, một loại chất kích thích tương tự như Caffeine trong cà phê. Vì thế việc hút...

Loại bỏ hết tiếng ồn xung quanh bạn

Loại bỏ hết tiếng ồn xung quanh bạn

Tiếng nước chảy nhỏ giọt, tiếng trẻ em ho, hay tiếng chó sủa cũng có thể là một nguyên nhân góp phần vào tình trạng mất ngủ của bạn. Và đôi khi các bậc cha mẹ cũng có thể quá nhạy cảm với tiếng ồn trong đêm sau khi con họ đã qua lứa tuổi nhũ nhi. Lời...

Tắt dần ánh sáng xung quanh

Tắt dần ánh sáng xung quanh

Tắt dần đèn điện và kết thúc những công việc phức tạp, khó khăn trong vòng 2-3 giờ trước khi đi ngủ. Điều này sẽ cung cấp thời gian để não bộ dần loại bỏ những suy nghĩ, những vướng mắc còn lại trong ngày. Việc tắt dần ánh sáng cũng chính là tín hiệu báo cho...

Đừng uống bất cứ thứ gì sau 8 giờ

Đừng uống bất cứ thứ gì sau 8 giờ

Hãy xem mình như một đứa trẻ và đừng uống bất cứ thứ gì trong vòng 2 giờ trước khi ngủ. Điều này sẽ giúp bạn hạn chế những cuộc thăm viếng nhà vệ sinh vào lúc nửa đêm -nguyên nhân khiến cho bạn không thể nào ngủ lại được có thể là sau khi té xuống...

Xem lại việc sử dụng thức uống có cồn của bạn

Xem lại việc sử dụng thức uống có cồn của bạn

Mặc dù tác dụng an thần của các thức uống có cồn có thể khiến bạn buồn ngủ, tuy nhiên hãy thận trọng bởi vì sau tác dụng ban đầu khiến bạn buồn ngủ biến mất thì lúc này tác dụng thực sự của thức uống có cồn mới xuất hiện là khiến bạn mất ngủ và...

Ăn tối đúng cách

Ăn tối đúng cách

Tránh ăn tối quá muộn và ăn quá nhiều, bởi điều đó sẽ khiến hệ tiêu hóa phải làm việc một cách nặng nhọc và khiến cho bạn không thể nào có một giấc ngủ ngon được. Bạn có thể chỉ ăn nhẹ vào buổi chiều và kết thúc bữa ăn khuya nếu đói bằng ngũ cốc...

Tập thể dục đúng cách và đúng giờ

Tập thể dục đúng cách và đúng giờ

Tập thể dục đều đặn đã được chứng minh là có ích trong việc cải thiện giấc ngủ, trừ khi là bạn tập thể dục quá sát giờ lên giường. Các bài tập đốt cháy năng lượng sẽ khiến cho bạn tỉnh táo và không thể chìm vào giấc ngủ được. Cố gắng hoàn thành bài tập...

Giảm sử dụng các thức uống chứa Caffeine

Giảm sử dụng các thức uống chứa Caffeine

Cà phê rất tốt vào buổi sáng khi mới thức dậy, điều này thì không cần phải bàn cãi gì nữa. Tuy nhiên, khi gần đến trưa, bạn nên tránh các thức ăn và thức uống có chứa Caffeine. Cũng không được quên các nguồn chứa Caffeine có thể dễ bị bỏ qua như chocolate, nước ngọt,...

Thiết lập giờ giấc cho bản thân

Thiết lập giờ giấc cho bản thân

Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày- kể cả ngày cuối tuần. Điều này sẽ giúp cơ thể và não bộ thích nghi với giờ giấc nghỉ ngơi hàng ngày và sẽ giúp bạn có thể chìm vào giấc ngủ dễ dàng hơn, ngủ ngon giấc hơn. Lời khuyên: tiếp xúc với...

Chỉ dùng giường vào việc chăn gối và ngủ

Chỉ dùng giường vào việc chăn gối và ngủ

Các chuyên gia khuyên rằng giường chỉ nên là nơi để ngủ và quan hệ tình dục. Đừng biến nó thành nơi tính toán sổ sách, nói chuyện điện thoại hay xem tivi. Mọi thứ trong phòng ngủ đều phải phục vụ cho mục đích thư giãn và nghỉ ngơi. Lời khuyên: nhiệt độ phù hợp nhất cho...

Bọc nệm lại

Bọc nệm lại

Việc hắt xì hơi, sỗ mũi hay ngứa trong lúc ngủ có thể khiến cho giấc ngủ bị ngắt quãng và thủ phạm có thể chính là do tấm nệm của bạn. Trong quá trình sử dụng, nấm mốc, bụi bẩn cũng như các yếu tố gây dị ứng khác có thể tích tụ ở đó và...

Để cổ ở tư thế cân bằng

Để cổ ở tư thế cân bằng

Nếu như bạn thức dậy với một cái cổ ê ẩm thì thủ phạm chính là chiếc gối kê đầu của bạn. Gối cao hay thấp quá cũng đều có thể gây nên tình trạng này. Tốt nhất là kích cỡ gối nằm phải phù hợp vừa đủ để cổ của bạn được ở tư thế cân...

Đặt một cái gối mềm khi bị đau lưng

Đặt một cái gối mềm khi bị đau lưng

Đau lưng có thể sẽ không đánh thức bạn, nhưng nó có thể gây gián đoạn giấc ngủ của bạn. Giải pháp cho tình trạng này là đặt một cái gối giữa hai chân để giúp cơ thể nằm thẳng và giảm sức ép lên phần lưng. Lời khuyên: đặt một cái gối mềm dưới đầu gối để giảm...

Cất đồng hồ đi

Cất đồng hồ đi

Việc liếc nhìn đồng hồ lúc tỉnh giấc chính là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến giấc ngủ ngon của bạn, bởi vì nó khiến bạn phải lo lắng suy nghĩ xem còn bao nhiêu tiếng đồng hồ nữa để ngủ trước khi một ngày mới bận rộn lại bắt đầu. Vì thế cho nên cách tốt...

Tránh ngủ trưa

Tránh ngủ trưa

Giấc ngủ trưa sẽ khiến cho việc mất ngủ của bạn trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, nếu như không thể nào tránh được thì tốt nhất là bạn chỉ nên chợp mắt trong vòng 20 phút hoặc là ít hơn và nên ngủ vào đầu giờ, đừng để muộn quá. Việc chợp mắt vào bất...

Loại bỏ những vật phát ra ánh sáng xanh trong phòng ngủ

Loại bỏ những vật phát ra ánh sáng xanh trong phòng ngủ

Chứng mất ngủ bắt nguồn từ những công cụ của cuộc sống hiện đại, như là ánh sáng xanh dịu phát ra từ chiếc điện thoại di động, PDA, hay chiếc đồng hồ kỹ thuật số bên cạnh giường ngủ của bạn. Ánh sáng xanh phát ra từ những thiết bị này có thể gây cản trở...

Prev   Next

Lượt truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1316
mod_vvisit_counterHôm qua1448
mod_vvisit_counterTuần này8037
mod_vvisit_counterTuần trước11376
mod_vvisit_counterTháng này1316
mod_vvisit_counterTháng trước49649
mod_vvisit_counterAll days5118380
Hiện có 7523 khách Trực tuyến